خانه مبانی نظری خوشنویسی صنایع دستی نقاشی و نگارگری تعزیه و نمایش سینما و تلویزیون معماری شعر و ادبيات هنر جدید جشنواره ها

نمونه‌های نقش نام امام علی(ع) در معماری اسلامی

پدیدآورنده: سرویس هنر اسلامی/ محمدسعید اکبرزاده 1396 .28 شهریور

نقش نام مبارک حضرت علی (ع) به خط کوفی بنایی، از تزئینات رایج در بناهای آیینی و یادمانی در ایران به شمار می‌آید.

نقش نام مبارک حضرت علی (ع) به خط کوفی بنایی، از تزئینات رایج در بناهای آیینی و یادمانی در ایران به شمار می‌آید. آقای دکتر غلامحسین معماریان در کتاب ارزشمند خود «نام علی (ع) در معماری اسلامی ایران با روش خط بنایی»، تصاویر نمونه‌های متعددی از نقوش تزئینی نام حضرت علی (ع) را گردآوری و منتشر کرده است. با این حال مؤلف محترم این کتاب، نمونه‌هایی نسبتاً کهن و بسیار مهم از این دست نقوش را، به ویژه در شماری از بناهای شاخص دوره ایلخانی و سده هشتم هجری همچون گنبد سلطانیه و مقابر باغ گنبد سبز قم که در قالب گچ‌بری اجرا شده، از قلم انداخته است. در حالی‌که تنوع نقش نام علی (ع) به شیوه خط کوفی بنایی، به گونه‌ای که در مقابر باغ گنبد سبز قم به چشم می‌خورد، در کمتر بنای دیگری وجود دارد.
با این حال، به نظر می‌رسد که کهن‌ترین نمونه‌های شناخته شده از نقوش تزئینی نام علی (ع) در معماری اسلامی نه متعلق به ایران، بلکه متعلق به حوزه جغرافیایی شام بوده است. تصویر نمونه‌ای از این دست نقوش را که در قلعه شهر حلب در شمال سوریه به دست آمده، هرتسفلد ـ باستان‌شناس آلمانی ـ در کتاب خود درباره کتیبه‌های اسلامی این شهر که حدود نزدیک به یکصد سال پیش منتشر شده، معرفی کرده است. نمونه دیگر، در قلعه شهر طرابلس در ساحل لبنان وجود دارد که احتمالاً متعلق به دوره حاکمیت امرای شیعه مذهب بنی‌عمار (سده پنجم هجری) بوده است. البته نمونه‌ای نیز متعلق به دوره مملوکی در مسجد و مزار ابراهیم ادهم در شهر جبله در ساحل سوریه وجود دارد که نگارنده این سطور پیش از این در وبلاگ گنجینه معرفی کرده است (اینجا را ببینید: http://ganjineh.kateban.com/post/۲۴۳۳). همچنین از نمونه‌های حاوی نقش نام علی (ع) در بناهای دوره ایلخانی خارج از خاک ایران، می‌توان به مناره زیارتگاه ذوالکفل پیامبر (از آثار معماری دوره الجایتو)، واقع در منطقه «الکفل» (بین کوفه و حلّه) در عراق اشاره کرد

  • نام علی(ع) برروی مناره زیارتگاه ذوالکفل پیامبر(ع) در منطقه «کفل» در عراق

  • نقش نام علی(ع) در مسجد و مزار ابراهیم ادهم در شهر جبله در ساحل سوریه

  • نمونه‌ای از تزئینات گنبد سلطانیه

  • نقوش تزئینی نام علی(ع) در مقبره خواجه علی صفی

  • نقوش تزئینی نام علی(ع) در مقبره خواجه علی صفی

  • نقش تزئینی نام حضرت علی (ع) در قلعه طرابلس در ساحل لبنان

  • نمونه‌ای از نقوش تزئینی نام علی(ع) در مقبره خواجه علی صفی از مقابر باغ گنبد سبز

1396 .28 شهریور / نویسنده: سرویس هنر اسلامی/ محمدسعید اکبرزاده / نظر: 0 /

نظرات:

بازخورد مطلب:

خانه | تماس | درباره ما |