خانه مبانی نظری خوشنویسی صنایع دستی نقاشی و نگارگری تعزیه و نمایش سینما و تلویزیون معماری شعر و ادبيات هنر جدید جشنواره ها

معماری در جهان اسلام

هنر و معماري در جهان پهناور اسلام داراي چهار "دبستان" يا شيوه ي بنيادي است. البته شيوه هاي فرعي ديگري در برخي كشورهاي اسلامي مانند اندونزي نيز قابل بررسي است. اي

هنر و معماری در جهان پهناور اسلام دارای چهار "دبستان" یا شیوه ی بنیادی است. البته شیوه های فرعی دیگری در برخی کشورهای اسلامی مانند اندونزی نیز قابل بررسی است. این چهار شیوه چنین هستند:

1-شیوه ی مصری: این شیوه از معماری کهن مصر ریشه گرفته است و در کشورهای اسلامی شرق آفریقا،مصر،سودان و کشورهای پیرامونی تا حجاز را در بر می گیرد که در آنجا با شیوه ی شامی برخورد می کند.

2-شیوه ی شامی: این شیوه از هنر و معماری بیزانس ریشه گرفته و کشورهای سوریه،فلسطین،لبنان و اردن و بخشی از ترکیه را در بر می گیرد و دارای ویژگی های مشترکی با شیوه ی مصری است. این شیوه در عربستان با شیوه ی مصری هم در آمیخته شد و دستاورد آنها ساختمانهایی است که امروزه در مکه و مدینه دیده می شود

. 3-شیوه ی مغربی:که شیوه ای بسیار پیشرفته و چشمگیر است و در برگیرنده ی کشورهای مراکش امروز،الجزایر و جنوب اسپانیا می باشد. در این شیوه مسلمانان ایرانی سهم بسزایی داشته اند.2 شیوه ی مغربی یکی از شیوه های ارزشمند هنر و معماری اسلامی است. این شیوه بعدها به دو شاخه شد،یکی در شمال آفریقا بر جای ماند و دیگر اندلس پاگرفت. در جنوب اسپانیا،پس از گشایش آن به دست مسلمانان،ساختمانهای ارزشمندی مانند کاخ الحمرا در غرناطه ساخته شد و همه پژوهندگان باور دارند که این شیوه تأثیر بسیاری روی هنر و معماری اروپا داشته است.شاخه ی اندلسی پخته تر از شاخه ی مغربی شد.گرچه هر دو یک خاستگاه داشتند

. 4-شیوه ی ایرانی: این شیوه از همه ارزشمندتر و گسترده تر بوده و در برگیرنده ی کشورهای میانرودان(عراق)،ایران،افغانستان،پاکستان،جمهوری های فرارودی (ماورالنهر)ازبکستان،تاجیکستان و... تا هند و اندونزی می باشد و همچنین شیخ نشین های پیرامون خلیج فارس(همچون عمان)و همه سرزمینهایی که ایرانیان در گسترش اسلام در آنها پیشگام بوده اند. این نوشته درباره ی شیوه ی ایرانی و دگرگونی هایی است که در طول سه یا چهار هزار سال در معماری ایران رخ داده است. (در کتاب سبکشناسی معماری ایرانی نوشته ی زنده یاد دکتر محمد کریم پیرنیا، تلاش شده افزون بر بررسی روش ها و شیوه هایی که معماران ایرانی به کار برده اند،منطق و انگیزه کار آنها و نکات درست و نادرست نیز بررسی شود. روشن است که پیشرفت فن ساختمان نسبت به شرایط زمانه سنجیده می شود. به گفته ی دیگر،در شرایط ویژه یک دوره با ویژگی های اجتماعی خاص آن و دسترسی به ساختمایه(مصالح)خاص و ...از چه روش هایی بهره گیری شده است و چرا؟ برای نمونه چرا معماران گذشته از عنصر ساختمانی ویژه ای چون گنبد،چنین گسترده بهره گیری می کردند. سبک شناسی معماری ایرانی در طی شش شیوه بررسی می شود که در طول تاریخ کهن این کشور به گونه ی شگفتی پیوسته به دنبال هم پدیدار شده اند.هر هنری بیشتر بر پایه ی خاستگاه خود خوانده می شد. برای نمونه در شعر،شیوه ی عراقی،شیوه ی خراسانی و... پیدا شده و در قالی بافی هم بافت کاشان،بافت اصفهان و... گفته می شود. در معماری هم می توان این شش سبک را بر پایه ی خاستگاهشان نام گذاری کرد و آنها را چنین نامید:پارسی و پارتی از پیش اسلام،خراسانی،رازی،آذری و اصفهانی از پس از اسلام. در بخش های آینده،این شیوه ها جداگانه بررسی می شود.

منبع:سبک شناسی معماری ایران،نوشته ی زنده یاد دکتر محمد کریم پیرنیا.تدوین دکتر غلامحسین معماریان.

عدم نمایش نظرات

خانه | تماس | درباره ما |